Geçtiğimiz günlerde “Macaristan’da karışık ırk istemiyoruz ve buna izin vermeyeceğiz” sözlerinin ardından ırkçılık yapmakla suçlanan ve hem ülke içinde hem de ülke dışında sert bir şekilde eleştirilen Macaristan Başbakanı Viktor Orban bugün Viyana’da sözlerinin yanlış anlaşıldığını söyledi.

Avusturya Başbakanı Karl Nehammer ile bir görüşme yapmak için Viyana’ya giden Orban, gazetecilerin ırkçılıkla ilgili sorularıyla karşılaştı.

Önce Orban’ın sözleriyle ilgili görüşleri sorulan Avusturya Başbakanı “Biz ırkçılığın ve Yahudi düşmanlığının her türüne karşıyız” dedi.

Daha sonra söz alan Macaristan Başbakanı ise Avusturya Başbakanı ile bu konuda da tam bir görüş birliği içinde olduklarını, çok eleştirilen son konuşmasındaki cümlelerinin “yanlış anlaşıldığını” söyledi.

‘Sözlerim ırksal değil, kültürel karışım üzerine’

Macar Başbakan, “Evet kabul ediyorum, bazen yanlış anlamalara müsait cümleler kurduğum oluyor. Ancak sözlerim ırklar üzerine değil, uygarlığımızla ilgilidir. Biz Macaristan’ın ırkçılığa karşı mücadelede çok mesafe kaydettiğini düşünüyoruz. Bu böyle! Aksi tartışma kabul etmez. Sözlerim ırkçılık olarak değil, kültürel farklılıklara karşı olmak şeklinde algılanmalı” dedi.

Kendisini “göçmenlere karşı bir siyasetçi” olarak tanımlayan Orban devamla “Macaristan’ın bir göçmen ülkesi olmasına kesin karşı çıktığımı da açıkça söylüyorum.  Ancak bizim göçmenlere karşı olmamızın nedeni ırksal değil, kültürel. Biz kendi uygarlığımızın şimdi nasılsa öyle kalmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.

“Macaristan’ın Avrupa’nın güney sınırlarını koruması, sadece ülkemizin değil, tüm Avrupa’nın ve de özel olarak Avusturya’nın da yararınadır” diyen Orban sözlerini “Eğer biz güney sınırlarını korumasak Avusturya’ya her gün yüz binlerce kaçak göçmen girer” diye tamamladı.

Orban neler söylemişti?

Macaristan Başbakanı hafta sonu Romanya’nın, Macarların yaşadığı Szekely bölgesinde düzenlenen  geleneksel etkinlikte bir saati aşkın süren bir konuşma yapmıştı.

Dünya ve Macaristan analizlerini ve geleceğe dair stratejik yönelimleri içeren konuşmasında şunları da söylemişti: “Avrupa’nın içinde bulunduğu zor sürecin gerisinde Avrupa’yı ırksal karışıma zorlayan göç olgusu yatıyor. Avrupa ikiye ayrıldı. Bir tarafta –batıda- Avrupa halklarının ve Avrupa dışı halklarının yaşadığı ülkeler var. Bu ülkeler artık ulus bile değil. Bu ülkelerin büyük şehirlerinde yaşayanların % 50’i artık Avrupalı bile değil.”

Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde bu ırksal karşımın olmadığını ileri süren Orban, “Avrupalı halklarla karışıyoruz, ama Avrupa dışı halklarla karışmak niyetinde değiliz ve buna asla izin de vermeyeceğiz” demişti.

Tepkiler mi Orban’a geri adım attırdı?

Orban’ın “ırkçılık” içerdiği iddia edilen konuşması çok ciddi bir şekilde eleştirilmiş ve siyasi olarak içerdiği mesajların ortaya çıkarabileceği tehlikeler konusunda da Orban uyarılmıştı.

Konuşmanın ardından ABD Büyükelçiliği de, Orban’ın adını anmadan bir basın açıklaması yapmıştı.

Açıklama “20. yüzyılda bazı liderlerin ırkçılıkla ve yabancı düşmanlığını körüklemekle başlayan kampanyalarının milyonlarca kurbanın hayatına mal olan soykırımla nasıl sonuçlandığı ortada” deniyor ve Amerikan elçiliğinin “nefret içeren ve halkı bölmeye yönelen her türlü siyaseti mahkûm ettiği” vurgulanıyordu.

Macar Başbakanın konuşmasının ardından, Başbakanlık danışmanlarından sosyolog Zsuzsa Hegedüs de Orban’ı Gobbels’e benzetmiş ve onu Nazi söylemini içeren konuşmalar yapmakla itham ederek görevinden istifa etmişti.

Tarık Demirkan, BBC

‘Macarlar karışık ırk olmak istemiyor’ diyen Macaristan Başbakanı Orbán’ın danışmanlarından Hegedűs, ‘Goebbels’e yaraşır katıksız bir Nazi söyleminde’ bulunduğunu belirterek istifa etti.

Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın uzun süredir danışmanlığını yapan Zsuzsa Hegedűs, görevinden istifa ettiğini açıkladı. Hegedűs istifasında Orbán’ın “Macarlar karışık ırk olmak istemiyor” sözüne tepki gösterdi.

Hegedűs Macar basınına gönderdiği ve Orbán’a seslendiği istifa mektubunda şu ifadeleri kullandı:

Özgürlük karşıtı dönüşünden sonra yönetmesi benim için giderek zor hale gelen bu ilişkiye son verdiren bu utanç verici açıklama için içtenlikle üzgünüm. Ancak temel değerlerimle ters düşen böyle bir konuşmadan sonra başka seçeneğim yoktu. Özgürlüğümü hiçbir şekilde kısıtlamamış olsanız da bu söyledikleriniz yüzünden sizle ilişkimi kesmek zorundayım.”

Hegedűs, mektupta, Orbán’a “homofobik” yasanın kabul edilebilir olduğunu düşündüğü sınırları çoktan aştığını kişisel olarak söylediğini ve buna rağmen görevde kalmaya devam ettiğini belirtti. 

Hegedűs, “Sen bu cümleleri okurken, göçmen ve Avrupacılık karşıtlığının Goebbels’e yaraşır katıksız bir Nazi söylemine dönüştüğünü nasıl fark etmediğini anlamıyorum. Seninle olan yaklaşık 20 yıllık dostluğumdan sonra bile artık buna göz yumamayacağım” dedi.

NE OLMUŞTU?

Orbán, 2050 civarında Avrupa’nın büyük şehirlerinde Avrupa kökenli olmayan kişilerin çoğunlukta olacağını savunarak, Macarların karışık ırk olmak istemediğini ve gelecek nesillerin, sürekli Avrupa’ya doğru ilerleyen İslam medeniyetinin genişlemesini sadece güneyde değil batı sınırında da durdurulması konusunda hazırlanması gerektiğini öne sürmüştü.

Orbán, “Batıda, Avrupa halklarının ve Avrupa dışı halkların temsilcilerinin yaşadığı ülkeler var. Bu ülkeler artık bir ulus bile değil. Bu ülkelerin büyük şehirlerinde yaşayanların yüzde 50’si artık Avrupalı değil” diye konuşmuştu. Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde bu ırksal karışımın olmadığını ileri süren Orbán, “Avrupalı halklarla karışıyoruz, ama Avrupa dışı halklarla karışmak niyetinde değiliz, buna asla izin de vermeyeceğiz” demişti.

Orbán’ın bu sözlerine muhalefet tepki göstermişti. 

Duvar

Macaristan Merkez Bankası para birimini desteklemek için 100 baz puan faiz artırımına gitti. Banka böylece 2008 yılındaki finansal krizden beri ilk kez politika faizini yüzde 10’un üzerine yükseltti

Macaristan Merkez Bankası forintteki değer kaybı ve enflasyonun 20 yılın en kötü seviyesine çıkmasıyla politika faizini 2008’den bu yana ilk kez yüzde 10’un üzerine yükseltti.

Banka beklentilere paralel olarak faizi 100 baz puan artışla yüzde 10,75’e çıkarttı. Bloomberg anketine katılan 15 analistten 9’u da faizin yüzde 10,75 olmasını, 5 analist daha ufak montanlı artış bekliyordu.

Forint bu sene en kötü performans gösteren para birimlerinden biri oldu. Para birimi, Euro karşısında yüzde 7,8 düştü. Ülkede enflasyon da geçen ay yüzde 11,7 ile 24 yılın zirvesine yükseldi.

ABD ve Avrupa Merkez Bankalarının sıkılaşması, para birimi ve diğer Macar varlıklarına baskı yapıyor. Bu da daha fazla faiz artışı beklentisini gündeme getiriyor.

Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Barnabas Virag geçen ayki toplantıda faiz artış döngüsünün sonuna gelindiğini söylemek için erken olduğunu, enflasyonun zirveyi henüz görmediğini belirtmişti.