Macaristan’ın ilk Sınır Avcı Alayı Budapeşte’de düzenlenen bir törenle sınır muhafızlığı görevine başladı.

Macaristan’da sınırları korumak amacıyla yeni bir askeri gücün oluşturulmasına 2015 yılındaki büyük sığınmacı akınından sonra karar verilmişti.

 And içme töreninde bir konuşma yapan başbakan Viktor Orban, “sınırları olmayan bir ülkeyi kabuğu olmayan bir yumurtaya” benzetti ve Avcı Alayı’na ülke sınırlarını koruma faaliyetlerinde başarılar diledi.

Son ölçümlere göre Macaristan’da yıllık enflasyon % 15,5 ile rekor kırdı.

Gıda maddelerinde ise bir yıl öncesine göre fiyat artışları  % 30,9’a ulaştı.

Bazı gıda maddelerindeki artış ise % 60’ları da geçti.

Enflasyon etkisiyle fiyatı en çok artan gıda maddeleri şunlar:

Ekmek % 64,3.

Peynir: % 61.

Süt ve süt ürünleri:  % 54,7.

Tavuk eti: % 40,4.

Yumurta % 42.

Macaristan hükümeti, Avrupa Birliği (AB) tarafından yöneltilen en önemli eleştirilerden biri olan ülkede AB fonlarının dağıtımı ile ilgili şaibeleri ortadan kaldırmak için Yolsuzlukla Mücadele Ajansı kuracağını açıkladı. Macar hükümetinin yolsuzluklarla mücadele konusunda aldığı bu karar, AB’nin eleştirilerinin bir kısmını bertaraf etmeye yönelik girişimlere yeşil ışık yakıldığı anlamına geliyor.

Başbakan Viktor Orban tarafından yayımlanan kararnameye göre Kasım ayı sonuna kadar kurulacak olan Yolsuzlukla Mücadele Ajansı ve bu kurumun faaliyetlerini denetleyecek “bağımsız” komisyon, ülkedeki yolsuzluk şaibelerinin ortadan kaldırılması ve AB’nin ikna edilmesi için çalışacak.

AB, Macaristan’da hukuk devletinin temel kurallarının ihlal edildiği gerekçesiyle Macaristan’a verilen AB fonlarının ödenmesini 2022 başında durdurmuştu.

AB tarafından Macaristan’a yöneltilen eleştirilerin başında da yargı sisteminin bağımsızlığı, ülkenin toplumsal mutabakat aranmayan yasa ve kararnamelerle yönetilmesi, basın özgürlüğünün eksikliği ve Macaristan’a verilen AB fonlarının dağıtımında var olduğu ileri sürülen yolsuzluk şaibeleri ile ilgili olarak işlem yapılmaması geliyordu.

Macaristan’ın sicili kötü

Dünyada yolsuzlukları araştıran en önemli kurumlardan Transparency International’ın 2022 yılı başında açıkladığı verilerine göre Macaristan, AB içinde en fazla yolsuzluk yapılan ülkeler sıralamasında Bulgaristan’ın ardından ikinci sırada.

Macaristan’da kamu ihalelerinin dağıtılmasında eş dost ve tanıdıklara öncelik verildiği iddiaları bir türlü gerektiği gibi soruşturuluyordu. Bu iddiaları güçlendiren veriler de vardı.

Örneğin, AB fon ve kaynaklarının nasıl dağıtıldığı araştırılırken, açılan ihalelerin % 40’ına neden sadece tek bir şirketin katıldığı, yani ihalelerin neden adrese teslim hazırlandığı eleştirilerine tatmin edici bir yanıt da verilemiyordu.

Yolsuzlukla Mücadele Ajansı’nın kurulmasına paralel olarak kamu ihalelerinde tek bir şirketin katılımıyla gerçekleşen ihale sayısının % 40’lardan % 15’in altına indirilmesi planlanıyor.

Yolsuzlukla Mücadele Ajansı AB fonları için yeterli olacak mı?

Yolsuzlukla mücadelenin kurumsal bir nitelik kazanması elbette olumlu bir adım. Ancak bunun içeriğinin nasıl oluşturulacağı, yani yolsuzlukla gerçekten mücadele mi edeceği, yoksa AB fonları için göstermelik bir adım mı olacağı konusunda tereddütler de var.

Yolsuzlukla Mücadele Ajansı’nın kurulmasında, plan ve taslakların hazırlanmasında hiçbir sivil kuruluşun çalışmalara dâhil edilmemesi önemli bir uyarı.

“Bağımsız” komisyon için adı geçen kişilerin arasında isimleri daha önce yolsuzluklarla anılan bazı hükümet üyelerinin ve ekonomi dünyası isimlerinin de bulunması bu kuşkuları güçlendiriyor.

Gözlemciler yolsuzlukla mücadele konusunda Macar hükümetinin AB’nin eleştirileri doğrultusunda adım atmasının önemli olduğunu ancak sadece bu gelişmenin kesilen fonların musluklarının açılması için yeterli olmayacağını düşünüyorlar.

Tarık Demirkan – BBC