Avrupa Birliği’nin (AB) yürütme organı olan Avrupa Komisyonu, koronavirüs salgını nedeniyle AB ülkelerine yapılan seyahatlerde uygulanan kısıtlamaların hafifletilmesini önerdi. Öneri yarın yapılacak olan AB Konseyi ve Çarşamba günü yapılacak olan AB Büyükelçileri toplantısında ele alınacak.

Avrupa Komisyonu, sadece enfeksiyon sayılarının düşük olduğu ülkelerden gelenler değil, AB’ye bağlı Avrupa İlaç Ajansı (EMA) tarafından onaylanan aşılardan yaptırmış herkesin Avrupa’ya yapacağı zorunlu olmayan seyahatlere izin verilmesini istedi.

Şu ana kadar EMA’nın onayladığı aşılar; Pfizer-BioNTech, Moderna, Oxford-AstraZeneca ve Johnson & Johnson.

Avrupa Komisyonu, EMA tarafından henüz onaylanmamış ancak Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından acil durum kullanım sürecine dahil edilen aşıları yaptıran kişilerin de, seyahat kısıtlamalarından muaf tutulabileceğini bildirdi.

Komisyon tarafından Pazartesi günü açıklanan 10 sayfalık öneri listesinde, Covid aşısı yaptıran kişilerin, seyahat kısıtlamalarından muaf tutulması istendi. Komisyon, buna gerekçe olarak, aşılamanın, koronavirüs bulaşmasını önemli ölçüde engellediğini gösteren son bilimsel tavsiyeleri gösterdi.

Komisyon’un önerisine göre, AB tarafından onaylanmış aşıların son dozunu seyahatten en az 14 gün önce almış olan kişiler, kısıtlamalardan muaf olacak. AB ülkeleri, bu uygulamayı, WHO tarafından önerilen diğer aşıları da kapsayacak biçimde genişletebilecek.

Koronavirüs aşısı yaptıran vatandaşlarına yönelik negatif test sonucu gösterme ya da karantina zorunluğunu kaldıran Avrupa ülkeleri, bu kolaylıkları AB dışından gelen aşılanmış kişiler içinde sağlayacak.

Aşıdan muaf olan çocuklar da, yolculuktan en az 72 saat önce yaptırılmış negatif bir test sonucu sayesinde ebeveynleri ile birlikte AB ülkelerine seyahat edebilecek.

Komisyon tarafından vaka sayılarının düşük olması nedeniyle seyahat kısıtlamalarının tamamen kaldırılacağı ülkeleri kapsayan yeni bir liste hazırlamak için, Covid vakalarının sayısıyla ilgili eşiğin yükseltilmesi önerildi.

AB yönetimi, endişe verici yeni virüs varyantlarının ortaya çıkması durumunda, seyahat kısıtlamalarının yeniden uygulanması konusunda bir acil durum mekanizması oluşturacak. Böylece, AB ülkelerinin, riskli ülkelerden yapılacak seyahatleri hızlı ve geçici olarak kısıtlaması sağlanacak.

Sağlık çalışanları, sınırötesi işçiler, mevsimlik tarım işçileri, ulaştırma personeli, denizciler ve transit yolcular ile öğrencilerin ise aşı olup olmadığına ya da hangi ülkeden geldiğine bakılmaksızın AB ülkelerine seyahat etmelerine izin verilmeye devam edilecek.

Kaynak: www.bbc.com

Macaristan’da Covid-19 aşısı yaptıranlar aldıkları “bağışıklık kartı” ile salgın öncesi hayatlarına kavuşma imkanı buluyor.

Cumartesi günü yürürlüğü giren bu düzenleme ile kart sahibi olanlar, restoran, otel, sinema ve müze gibi kapalı alanlarda gerçekleşen bütün etkinliklere katılabilecek.

Aşılanmış kişiler “bağışıklık kartı” sayesinde açık olan kapalı mekanlara girebilecek. Kart sahibi olmayanlara giriş izni veren işletmelere de ağır para cezası verileceği belirtildi.

Macaristan’da halkın yaklaşık yüzde 40’ının ilk doz aşısını yaptırmasıyla, ülkede kasım ayından bu yana uygulanan kısıtlamalar gevşetildi.

Macaristan, Avrupa Birliği tarafından onaylanan aşıların yanı sıra Rusya ve Çin yapımı aşıları kullanan tek AB ülkesi oldu.
Orban: Şimdi aşı ile saldırıya geçtik

Yoğun bir aşılama kampanyası yürüten Macaristan Başbakanı Viktor Orban, “Geçmişte, kapanarak virüsün yayılmasını yavaşlatarak kendimizi savunduk. Ama şimdi aşı ile saldırıya geçtik. Aşı, kurşun geçirmez bir yelek gibidir. Bizi virüse karşı koruyor” dedi.

Aşı yaptıramayanlar için dışlayıcı bir uygulama

Avrupa’da ilk kez böyle bir uygulama getiren Macaristan’da bu kartlar birçok kişi tarafından da eleştiriliyor. Henüz aşıya erişememiş kişiler için dışlayıcı bir uygulama olduğu için bu kartlar tepkilere neden oluyor.

Kaynak: hu.euronews.com

“Macar Rapsodisi” kitabının yazarı Gökhan Akçura, kitapla ilgili bir makalesinin ardından kendine ulaşan yeni bilgileri derlemiş. Bir zamanlar İstanbul’da yaşayan Macarlar hakkında pek çok ilginç bilgi içeren satrırlarını yayınlıyoruz:

Eğlence tarihimiz üzerine çalışırken, Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde, İstanbul’un gece mekanlarında Macar kökenli sanatçıların inanılmaz bir yoğunlukta olduklarını farkettim. Atlas Tarih’te “Macar Rapsodisi” başlıklı bir yazıda bu konuda topladığım bilgileri aktardım.

Bir süre sonra Facebook’dan uzun bir mesaj aldım. Gürsal Oskay yapmakta olduğu araştırma için yardım edip edemeyeceğimi soruyordu. Sözü ona bırakayım:

*Babaannem Jozefa Macar idi. 1932’de evlenerek Türkiye’ye yerleşmişler. Annesi ve kızkardeşi ise savaş sonrası Kanada’ya göçmüşler. Babaannem, 30’ların sonunda annesinden gelen bir mektup ile, müzisyen teyzesinin İstanbul’da olduğunu ve orkestrası ile birlikte “Canlı Balık” isimli bir yerde çaldığını öğreniyor. Birkaç haftanın sonunda teyzesini Sarıyer Canlı Balık Gazinosu’nda bulmayı başarıyor. Büyük teyzenin adı Jozefa (Stark) Pogány. Kendisi gibi müzisyen kocası Dezső Perl Pogány ile Taksim’de yaşarlarmış.Söz konusu orkestra yaklaşık 38-42 yılları arasında Ankara ve ağırlıkla İstanbul’da aktif, tamamı Macar kadınlardan kurulu, 8 kişilik, Pogány orkestrası. Tokatlıyan Oteli, Suadiye Gazinosu, Camlı Köşk, Kristal Salon gibi mekanlarda konserler verdikleri bilgisine, Cumhuriyet gazetesi arşivindeki ilanlardan ulaşabiliyorum.

Orkestranın öne çıkan iki üyesi var: Iren Szalai, daha sonra Adnan Saygun ile evlenerek, Nilüfer Saygun adını alıyor. Evlilik sonrası orkestradan ayrılıyor diye anlıyorum. Diğeri ise orkestranın liderliğini de yapan Lili Szekely. Tüm ilanlarda kendisinin adı geçiyor. Lili Szekely de, Ferdi Ştatzer (Friedrich von Statzer) ile evlenerek Belediye Konservatuarının ünlü hocalarından biri oluyor. Lili, hakkında, Kürk Mantolu Madonna’nın ilham kaynağı olduğuna dair söylentiler de var. Tüm bu araştırma, büyük teyze’den babaanneme, ondan da bana kalan bir fotoğraf ve bir hatıradan yola çıkarak başladı.

Yakın zamanda Macarca öğrenmeye başladım ve vatandaşlık da aldım. Niyetim, Jozefa ve orkestra hakkında mümkün olduğunca çok bilgiye ulaşmak. Mümkün olduğu takdirde bir kitap projesine başlamayı arzu ediyorum. Bu işi başlatan fotoğraf ve hatıra nesnesini ekte size gönderiyorum. Fotoğraf Budapeşte’de çekilmiş. Orkestranın İstanbul’a gelmeden önceki hali. En arkadaki Jozefa. Yanılıyor olabilirim ama sağ altta Lili Szekely ve sol altta Iren Szalai var sanıyorum. Hatıra nesnesi ise, Jozefa’ya grup arkadaşlarından bir doğum günü hediyesi.

Altın notaların üzerinde Jozefa hariç tüm üyelerin isimleri yazıyor: Muki, Pista, Muci, Kati, Lili, Klari, Dora. Iren’in ismi yok çünkü bu notalar 41 tarihli ve sanırım Adnan Saygun evliliğinden sonraya tekabül ediyor.Araştırmalarıma yön verebilecek her türlü bilgiye açığım. Şimdiden teşekkürlerimi sunarım. Saygılarımla.

”Elbette elimde ne varsa (pek fazla bir şey değildi aslında) gönderdim. Daha sonra da kitabıma bu fotoğraf ve mektubu da ekledim. Pogany Orkestrası karşımızda! (Orkestra hakkında araştırmalar ise devam ediyor elbette.)

BAK: Gökhan Akçura, “Macar Rapsodisi,” İstanbul Şarkıları. Oğlak Yayınları. İstanbul 2019