Macaristan: Orban döneminin yandaş medyasında belirsizlik

Macaristan’da yeni yönetim, Orban döneminden kalma medya düzenini sarsmaya devam ediyor. Ülkenin kamu televizyonu 1 aydır haber yayınlarına dönmeyi bekliyor, çok sayıda özel gazete de devlet desteği olmayınca kapandı.

Macaristan‘da devlet yayın kuruluşu MTVA’nın haber programlarını askıya almasının üzerinden bir ay geçti. Çalışanlar hâlâ yeniden göreve dönüp dönmeyeceklerini ve dönerlerse nasıl bir iş yapacaklarını öğrenmeyi bekliyor.

Nisan ayındaki seçimlerde Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidarına son veren yeni Başbakan Peter Magyar, Orban kontrolündeki medya sistemini değiştirme sözü verdi.

Orban döneminde MTVA’da 2 binden fazla kişi çalışıyordu ve bu kuruma vergi mükelleflerinin parası “cömertçe” aktarılıyordu. MTVA, hükümetin söylemlerini sorgulamadan izleyicilerine iletiyordu.

Magyar döneminde MTVA kanalları, parlamentonun medya reformu yasasını kabul etmesinden iki hafta sonra, 7 Temmuz’da haber yayınlarını askıya aldı. Kuruluş aynı gün yaptığı bir açıklamayla geçmişte “yalan söylediği” için halktan özür diledi.

Gazeteciler ne düşünüyor?

MTVA’nın yeniden yapılanmasının kısa sürede tamamlanması bekleniyor. Kurum içinden bazı kaynaklar, televizyon haberlerinin 20 Ağustos’ta yeniden başlayabileceğini dile getiriyor.

Hükümet tarafından geçici olarak atanan yönetim ise geri dönüş tarihi konusunda sessizliğini koruyor.

AFP’ye konuşan çok sayıda çalışan, gelişmeler hakkında bilgi almak için kurum içindeki söylentilere güvenmek zorunda kaldıklarını söyledi.

Kapanmaya rağmen MTVA kameramanları hâlâ haber değeri taşıdığı düşünülen olayları kaydetmeyi sürdürüyor ancak bu görüntüler yayınlanmadan arşivleniyor.

Geçiş sürecini denetleyen hükümet yetkilisi Judit Grosz, AFP’ye yaptığı açıklamada, “güvenilirlik ve mesleki standartlar konusunda ciddi ve uzun süredir devam eden sorunların haber yayınlarının durdurulmasını zorunlu kıldığını” söyledi.

MTVA içinde ise tepkiler farklılık gösteriyor.

Magyar’ın müdahalesine tepki

Birçok çalışan, “önceki dönemle bağların koparılmasının” önemli olduğunu söylerken, bazıları haber yayınlarının Orban’ın seçim yenilgisinden sonra zaten tarafsız bir üsluba kavuştuğunu savunarak, yayınların durdurulmasını anlamsız bulduklarını belirtiyor.

Öte yandan yapılandırma süreci kusursuz ilerlemiyor.

MTVA geçtiğimiz günlerde haber programlarının başına, Orban’a yakın medya kuruluşları ve şirketlerde çalışmış bir ismi getirince tepkiyle karşılaştı.

Kamu yayıncısı, Magyar dahil çok sayıda kişinin tepkisinin ardından bu atamayı geri çekti. Ancak bu geri adım daha fazla eleştiriye yol açtı.

Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü bölge direktörü Pavol Szalai, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Adaylıklar hakkında yorum yapmak ve karar vermek başbakanın işi değildir” diyerek Magyar’ın müdahalesini eleştirdi.

Orban’ın Fidesz partisi ise bu olayı, Magyar’ın yürüttüğü reform sürecini “otoriter” olarak göstermeye yönelik çabasının bir parçası olarak kullandı.

DW