Macar Ulusal İlaç ve Sağlık Merkezi, Rusya’nın koronavirüs aşısı Sputnik V’den sonra, Çin şirketi Sinopharm’ın Covid 19 aşısına da ruhsat verdi. Böylece Macaristan, Avrupa Birliği (AB) içinde Çin aşısını onaylayan ilk ülke oldu.

AB içinde öncelik tanınan Pfizer, Moderna ve AstraZeneca aşılarının tedarik edilmesi yaşanan zorluklar, dünyanın pek çok bölgesinde olduğu gibi, birlik üyesi ülkelerde de Rusya ve Çin aşılarının yeniden değerlendirilmesine neden olmuştu.

Çin’de halen klinik testlerde Faz 3 aşamasına ulaşan dört aşı olduğu biliniyor: Anhui Zhifei Longcom, CanSino, Sinopharm ve Sinovac şirketlerinin aşıları.

Macaristan Başbakan Viktor Orban, 15 Ocak’ta Sinopharm aşısını temin etmeye çalıştıklarını söylemişti.

Geleneksel yöntemle, yani bünyeye inaktif virüs enjekte edilmesi yoluyla hastalığa karşı bağışıklık sağlamayı hedefleyen Sinopharm aşısının etkinlik oranının % 90 civarında olduğu açıklandı.

Ancak Çin tarafından Macaristan’a gönderilen aşı dokümantasyonu, bu aşının Çin’de şimdiye klinik testlerde kadar üst yaş sınırı 60 olan nüfus üzerinde uygulandığını ortaya koyuyor. Dolayısıyla 60 yaş üzerindeki insanlarda aşının ne tür bir etkisi olabileceği üzerine elde bir veri bulunmuyor.

Sinopharm aşısı şimdiye kadar Çin’de, Bahreyn’de ve Birleşik Arap Emirliklerinde yaklaşık 5 milyon kişi üzerinde uygulandı.

AB içinde aşıya ruhsat veren ilk ülke Macaristan ancak Avrupa ülkeleri arasında Sırbistan da yakın zamanda bu aşıyı ithal edip aşılamaya başladı.

Acil durumlar maddesi

Normal prosedüre göre, AB içinde bu tür aşıların uygulanabilmesi için Avrupa İlaç Ajansı’nın onayı gerekiyor. Ancak mevzuata göre acil durumlarda üye ülkelerin yetkili ulusal ilaç sağlık kurumları da aşıya izin verebiliyor. İşte Macaristan mevzuatın “acil durumlar” maddesini kullanarak Çin aşısına onay verdi.

Macaristan’da aşılama kampanyası gönüllülük esasına göre ve ücretsiz sürdürülüyor. Şimdiye kadar Macaristan’da sadece Pfize-BioNtech aşısı yapıldı. Ancak bu aşının yeteri miktara ulaşmaması nedeniyle gündeme gelen Çin ve Rus aşılarının da önümüzdeki dönemde Macaristan’a gelmesi bekleniyor. Resmi makamlar vatandaşların mevcut aşılar içinde herhangi birini tercih edebileceklerini vaat ediyorlar.

Macaristan’da son günlerde salgın rakamlarında bir azalma gözlemleniyor.

29 Ocak itibarıyla günlük koronavirüs vaka sayısı 1459, toplam vaka sayısı ise 364 bin 909.

Ölümlerde düşüş devam ediyor. Son 24 saat içinde 83 kişi hayatını kaybetti.

Bu kayıplarla birlikte salgının baş göstermesinden bugüne kadar koronavirüse bağlı olarak kayda geçen toplam ölüm sayısı 12 bin 374 oldu.

Resmi rakamlara göre şimdiye kadar 175 bin 238 kişi de aşı oldu.

BBC- Tarık Demirkan – Budapeşte

Macar aktris Natasa Stork, Avrupa Film Tanıtımı’nda Avrupa’nın en çok gelecek vadeden on oyuncusundan biri olarak tanıtıldı.

Oyuncu, Avrupa Shooting Stars ödülü için Avrupa Film Tanıtımı (EFP) tarafından seçildi. Shooting Stars Ödülü, Berlin Uluslararası Film Festivali’nde her sene 10 Avrupalı genç aktöre ve aktrise verilen bir ödül. Üç günlük program, bu yıl salgın nedeniyle çevrimiçi olarak düzenlenecek olan genç sanatçıları uluslararası film endüstrisine tanıtacak.

Natasa Stork, “Belirsiz Bir Süre İçin Birlikteliğe Hazırlık” (Felkészülés meghatározatlan ideig tartó együttlétre) isimli filmde “baş döndürücü ve esrarengiz varlığıyla” dikkatleri üzerine çekti. Lili Horvát’ın yönettiği film, En İyi Yabancı Film Oscar’ı dalında Macaristan’ın resmi adayı. Natasa Stork bu rolüyle 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Kadın Oyuncu ödüle layık görüldü.

Natasa Stork’un oynadığı diğer önemli Macar filmleri ise “Dondurma Tehlikeli Olabilir” (Vesszélyes Lehet a Fagyi) ve Beyaz Tanrı’dır (Fehér Isten).

Onur Şahin – Türkinfo

Kültür ve edebiyat sevdalılarına, pandemi günlerinde de bir pencere açan Türkinfo,  Macaristan üzerine yazan ya da Macaristan’la bağlantısı olan yazarların “imzalı” kitaplarını siz okurlarıyla buluşturmaya devam ediyor.

Bu kez de sırada Türk Macar kültür hayatının tanınmış isimlerinden Sevgi Can Yağcı Aksel * var.

2019 Türkan Saylan Sanat Ödülü’ne layık görülen  “Kapıya Not Bıraktım” yazarın ilk öykü kitabı.

“Sevgi Can Yağcı Aksel salyangozları seviyor.  Arkalarında bıraktıkları ışıl ışıl, pırıltılı yolları, sarmal biçimli sonsuz döngülü kabuklarını… Tıpkı küçük ve sihirli salyangozlar gibi kahramanlarının da yolculuğu,  otoyollarda yahut meşhur caddelerde, büyük sokaklarda değil, gözden kaçmış, haritalarda yer bulamamış sokaklarda, ansızın önlerine çıkan yollarda geçiyor. Bu yollarda kaybolmak da, yere kapaklanmak da mümkün, gördükleri karşısında şaşırıp mutlu olmak da.”

Yazarı tarafından imzalanan bu ökü kitabına nasıl sahip olabilirsiniz?

1. Türkinfo Vakfının hesap numarasına  ( TÖRÖK-MAGYAR KULT, INF ÉS MŰV ALAP 11709002 20648943) kitabın bedeli olan 1.000 Ft. havale edin.  (Kitabı kargo ile almak isteyenlerin + 1.000 Ft posta ücreti de ödemeleri gerekiyor)
2. info@turkinfo.hu mail adresine banka makbuzunun fotoğrafını gönderin.
3. Eğer kargo ile size ulaşmasını istiyorsanız, adres bilgilerinizi de ekleyin. (Macaristan dışı taleplerde posta ücreti artabilir)
4.  Elden teslim almak istiyorsanız bu durumda bir emaille size bildireceğimiz Budapeşte merkezindeki bir cafeye uğrayıp, size ikram edilen kahvenin yanı sıra adınıza bırakılan kitabınızı teslim alabilirsiniz…

Hayatınızdan kültür eksik olmasın …

* Sevgi Can Yağcı Aksel 10 Temmuz 1977 Ankara doğumlu. 1998 yılında A.Ü. DTCF Hungaroloji’yi bitirdi. um:ag’ta yayın ve eğitim bölümlerinde çalıştı. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesinde araştırma görevlisiyken 2005-2006 öğretim yılında BBI Macar Enstitüsü bursu ile Budapeşte’de edebi çeviri uzmanlığı eğitimi gördü. Dönüşte Ankara Üniversitesinde Radyo Televizyon ve Sinema alanında doktora yaptı. 2012’den itibaren Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesinde çalışmaya başladı. Fakültede eleştirel okuma, yazma teknikleri, siyasal rejim ve medya kültürleri, popüler kültür ve müzik üzerine dersler veriyor. Zaman buldukça Macar edebiyatından çeviriler yapıyor, ara sıra da yazıyor. Kapıya Not Bıraktım ilk öykü kitabı.
Eşi Cem ve dört ayaklı çocukları Münü, Şapşi ve Miyu ile İstanbul, Ankara, İskele, Budapeşte yollarında yaşayıp gidiyorlar.