2026. Haziran 15.
Türkinfo Blog Oldal 168

Geçmişini Türkolojide arayan bir Macar

Sinan Yaman’ın Ankara Kitap Fuarı’nın onur konuğu Macar Türkolog Edit Tasnádi ile yaptığı nehir söyleşiyi Ötüken Neşriyat ‘Tuna Kürsüsü’ adıyla okura sundu. Tasnádi kitapta, Macar Radyosu’nda gurbetçi Türklere yaptığı programdan, Yaşar Kemal, Tarık Buğra ve İlber Ortaylı gibi birçok yazarı Macarcaya çeviriş hikayesini anlatıyor. Niçin Türkoloji okuduğu sorusuna ise şu yanıtı veriyor: “Türkoloji, biz Macarlar için ulusal bir bilim dalı. Türkolojiyle biz kendi geçmişimizi araştırıyoruz.”

1983 yılında Varlık dergisinde ilk Edit Tasnádi yazılarıyla tanışmıştım. Onun Nasreddin Hoca ve ‘Macaristan Mektubu’ yazılarını çok sevdiğimi herkese söylüyordum. Ancak kısa bir süre sonra Tasnádi’nin Macar Radyosu’nun Türkçe Yayınlar Servisi’nde ‘görevli’ olduğunu öğrenmem benim için hayâl kırıklığına dönüştü. Çünkü, ‘Demir Perde’ ülkelerindeki radyoların Soğuk Savaş’ın en kirli propaganda aygıtlarından biri olduğu kanısındaydım. Bu yüzden radyoculuğu Tasnádi’yi benim gözümde bir ânda Stalinist yapıp çıkmış ve yazdıklarına ilgimi kaybetmeme neden olmuştu. 1993 yılından sonraysa, özellikle Behçet Aysan’ın bana sık sık Tasnádi’den bahsettiğini anımsıyorum. Behçet Ağabey’i çok sevdiğimden, sırf onu kırmamak için hemen sohbet konusunu değiştiriyordum. Tasnádi, yıllar sonra, Orhan Pamuk’un ve İhsan Oktay Anar’ın romanlarını Macar diline çevirdiğinde bile ona karşı en ufak bir heyecân hissetmediğimi söyleyebilirim.

Devamı

19 şair Dünya Şiir Günü’nde bir araya geliyor

Şiir Derneği 21 Mart Dünya Şiir Günü’nü İstanbul’da 19 şairin yer alacağı bir etkinlikle kutlayacak. Tuğrul Tanyol’un yazdığı bildirinin okunmasıyla başlayacak etkinlikte Adnan Özer’den Ömer Erdem’e, Oktay Taftalı’dan Hüseyin Akın’a Türk şiirinin birçok usta ismi okurlarıyla buluşacak.

KARAR

Şiir Derneği, 21 Mart Dünya Şiir Günü’nü Türkiye, Macaristan ve Mısır’dan katılan şairlerle birlikte kutlayacak. Liszt Enstitüsü-İstanbul Macar Kültür Merkezi iş birliği ile düzenlenen etkinliğe 19 şair katılacak. Şiir Derneği adına etkinlik hakkında konuşan şair Adnan Özer, programın şair Tuğrul Tanyol tarafından güne özel kaleme alınan bildirinin okunmasıyla başlayacağını kaydetti. Özer, “Bu yılı Tuğrul Tanyol’un sözleriyle idrak etmekten mutluluk duyacağız, ayrıca Macar Kültür Merkezi işbirliği ile yapılacak bu etkinliğin Macarların ulusal şairi Sándor Petőfi doğumunun 200. yılı olması dolayısıyla da ayrı bir anlamı var” diye konuştu.

Devamı

Şişecam Avrupa’daki ilk cam ambalaj tesisinin temelini attı

Şişecam’ın, Macaristan’ın Kaposvar şehrinde hayata geçireceği 255 milyon Euro’luk Greenfield cam ambalaj tesisinin temel atma töreni gerçekleştirildi. Fabrika, Şişecam’ın Avrupa’daki cam ambalaj alanındaki ilk üretim tesisi olacak.

Törende konuşan Şişecam Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kırman “Avrupa pazarı, küresel cam ambalaj pazarının dörtte birini oluşturmakta ve sektörün hızlı gelişimi ve şirketimizin mevcut üretim ayak izini genişletmesi adına önemli fırsatlar barındırmaktadır. Macaristan’daki olumlu deneyimlerimiz, Avrupa’da cam ambalaj üretim tesisi yatırımımızı planlarken, Macaristan’ı önceliklendirmemizde büyük rol oynadı” dedi.

Şişecam, Macaristan’ın Kaposvar şehrinde, 255 milyon Euro’luk yeni yatırımla Avrupa’daki ilk cam ambalaj tesisinin temel atma törenini gerçekleştirdi. Törene Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı Péter Szijjártó, Kaposvar Milletvekili Attila Gelencsér, Kaposvar Belediye Başkanı Károly Szita, Şişecam Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kırman ve Şişecam Genel Müdürü Görkem Elverici katıldı.

Firmadan yapılan yazılı açıklamaya göre temel atma töreninde konuşan Şişecam Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kırman Şişecam’ın yenilikçi ürünlerini 150’den fazla ülkede müşterileriyle buluştururken, tüm ekosistemi için değer yaratarak büyüdüğünü belirtti. Sürdürülebilir büyüme stratejisine uyumlu bir şekilde gelişmeye devam ettiklerini vurgulayan Prof. Dr. Kırman; “Cam ambalaj alanında 4 ülkede toplam 10 üretim tesisi ve yıllık 2.6 milyon ton üretim kapasitesiyle faaliyetlerini sürdüren Şişecam, uluslararası satışlarının büyük bir bölümünü Avrupa pazarına yapmaktadır. Avrupa pazarı, küresel cam ambalaj pazarının dörtte birini oluştururken sektörün hızlı gelişimi ve şirketimizin mevcut üretim ayak izini genişletmesi adına da önemli fırsatlar barındırmaktadır. Cam ambalaj alanında, Şişecam’ı daha da güçlendirecek olan Macaristan yatırımımızla, Kapoşvar’a sürekli yatırım yaparak, hem bölgenin kalkınmasını hem de Avrupa cam ambalaj pazarındaki varlığımızı güçlendirmeyi hedefliyoruz” dedi.

‘BÖLGENİN GELİŞMESİNE KATKIDA BULUNACAK’

Macaristan’daki faaliyetlerinin 2013 yılında yapılan satın alımla başladığını, ülkedeki olumlu deneyimlerinin, Avrupa’da cam ambalaj üretim tesisi yatırımı planlarken, Macaristan’a öncelik verilmesinde büyük rol oynadığını söyleyen Prof. Dr. Ahmet Kırman şöyle konuştu: “Uzun vadeli yatırımcı kimliğiyle tanınan Şişecam, paydaşlarını destekleyen bütünsel ve kapsayıcı kalkınma vizyonuyla, bölgenin gelişmesine çok önemli katkılar sunacaktır. Kaliteli ve katma değeri yüksek cam ambalaj ürünleriyle; birçok farklı sektöre girdi sağlayacaktır. Bulunduğumuz pazarlarda tüm ekosistemimiz için ekonomik değer yaratmak kadar önemsediğimiz bir diğer konu da, faaliyetlerimizi gerçekleştirirken, hammaddeden nihai ürüne kadarki süreçte, tüm değer zincirini kapsayan sürdürülebilirlik stratejisine uyumlu olmaktır. Macaristan’daki yeni yatırımımız da aynı yaklaşım ile planlanmakta ve hayata geçirilmektedir. Şişecam’ın geleceğe daha iyi bir dünya bırakmayı amaçlayan sürdürülebilirlik vizyonu çerçevesinde ve Avrupa Birliği yeşil mutabakat protokolüne uygun olarak; karbon ve su ayak izinin azaltılmasını sağlayan teknolojiler kullanmayı planladığımız tesisimizde, ayrıca enerji alanında geri dönüşüm ve verimliliğin arttırılmasına ilişkin planlamalar da yapılmıştır.

2023 YILINDA DEVREYE GİRECEK

Şişecam Genel Müdürü Görkem Elverici ise temel atma töreninde yaptığı konuşmada, Macaristan yatırımının, Şişecam’ın değer yaratan sürdürülebilir büyüme vizyonunun bir ürünü olduğunu, şirketin kalıcı yatırımlarla ekosistemini destekleyerek büyüdüğünü, riskleri doğru yöneterek ve iyi yatırım fırsatlarını değerlendirerek gelişmeye devam etiğini ifade etti. Görkem Elverici: “2023 yılında devreye girmesini, 2025 yılında tam kapasiteye ulaşmasını hedeflediğimiz cam ambalaj tesisi yatırımımız tamamlandığında, yıllık 330 bin tonluk üretim kapasitesine sahip olacak. 255 Milyon Euro yatırımla hayata geçecek olan tesisimiz kaliteli cam ambalaj ürünlerimizi Avrupa pazarı ile daha kolay buluşturmamıza imkân tanıyacak. Hem Macaristan’ın hem de geniş bir coğrafyada dış pazarın cam ambalaj taleplerine cevap verecek” dedi.

Şişecam’ın, bulunduğu coğrafyalarda yatırımcı kimliğiyle sunduğu ekonomik katkıların yanı sıra kalkınmaya ve istihdama yönelik katkılarıyla da tanınan önemli bir paydaş olduğunun altını çizen Görkem Elverici sözlerini şöyle sürdürdü:

“330 çalışanın üzerinde direkt istihdam yaratacağımız cam ambalaj alanındaki yeni tesisimizin devreye girmesiyle birlikte Şişecam’ın Macaristan’daki toplam istihdamı 650’ye, alt yapımcı firmalarla birlikte istihdamı desteklenen kişi sayısı ise 1000’e yakın olacaktır. Operasyonlarımızın bölgede yaratacağı ticaret hacmi, cam ambalaj değer zinciri boyunca birçok sektörün gelişmesine de olanak sağlayacaktır. Sadece yaratacağı ekonomik değerle değil, çevre dostu ve teknik özellikleriyle de fark yaratacak, cam ambalaj ergitme teknolojisinin en ileri uygulamalarını barındıracak olan tesisimizde, gerek sistem dizaynı gerekse ekipman seçimlerinde Şişecam’ın akıllı fabrika vizyonuna uygun en güncel teknolojileri kullanacağız, doğalgazla birlikte elektrikli ergitme teknolojisinden de yararlanacağız. Şişecam’ın üstün inovasyon kabiliyeti ile ortaya koyduğu bu teknoloji, sürdürülebilirlik yaklaşımımız ile uyumlu faaliyetlerimize ve karbon ayak izi azaltım hedeflerimize de hizmet edecek” dedi.

Kaynak: haberturk.com

Dünya’ya Çarpan Asteroid, Çarpışmadan Sadece 2 Saat Kala Keşfedilmiş

2022 EB5 olarak adlandırılan asteroidin keşfedilmesi ile Dünya’ya çarpması arasında geçen süre sadece iki saatti. Yukarıdaki kare de bu 2 saat içerisinde çekildi.

Asteroit ilk defa 11 Mart’ta astronom Krisztian Sarneczky tarafından Macaristan’daki Piszkesteto gözlemevinde bir teleskopla görüldü. Sarneczky, görüldüğünü Uluslararası Astronomi Birliği’nin Dünya’ya yakın nesneleri ve kuyruklu yıldızları izleyen Küçük Gezegen Merkezi’ne bildirdi. Asteroidin haberleri oradan yayıldı, ve hesaplamalar, yüzde 100 olasılıkla İzlanda’nın kuzeyine çarpacağını gösterdi.

Neyse ki, keşfedilen asteroidin boyutu oldukça küçüktü. Çapı sadece 1 metreydi. Bu kadar küçük bir asteroid atmosferde yanacaktı, ancak boyutu küçük olduğundan tespit edilmesi oldukça zor oldu.

Devamı

Muhalefetin umudu Macaristan modeli

SİYASİ Partiler ve Seçim kanunlarında yapılacak değişiklik teklifi, milletvekili seçiminde ittifakta ayrıcalığı kaldırıyor.

Özellikle az oy alan veya yeni kurulan partiler, teklifin yarattığı olumsuzluğu gidermek için yeni bir model üzerinde konuşmaya başlamış…

Model, 3 Nisan tarihinde seçime gidecek olan Macaristan’da iktidardaki Başbakan Orban’ın partisi Macar Yurttaşlar Birliği (Fidesz) ile Hristiyan Demokratik Halk Partisi (KDNP) koalisyonuna karşı, öncülüğünü 6 siyasi partinin oluşturduğu Zeytin Ağacı Koalisyonu…

İlk olarak 2019 yerel seçiminde denenen modelde muhalefet partileri, parlamentonun üçte ikisini elinde tutan Başbakan Orban’ın partisi Fidesz ve Hristiyan Demokratların kurduğu iktidar ortaklığını yendi, Budapeşte seçimini kazandı.

ÖN SEÇİMLE BAŞBAKAN ADAYI

Sivil toplum örgütlerinin propagandasını yürüttüğü Zeytin Ağacı Koalisyonu Budapeşte gibi Orban’ı yüksek oranda destekleyen bir kentte kazandıkları seçim modelini şimdi 3 Nisan’da yapılacak parlamento seçimine uygulamak istiyor.

Toplamda 106 seçim bölgesi olan ve dar bölge sistemi uygulanan Macaristan’da, ittifaka katılan 6 muhalefet partisinin katıldığı ön seçimlerden, Orban’ın partisinin kalesi Hódmezővásárhely kentinde umulmadık bir başarı gösterip Belediye Başkanlığını alan Peter Marki Zay Muhalefet Birliği’nin Başbakan adayı olarak çıktı.

Devamı

17. ANKARA KİTAP FUARI – Uluslararası Onur Yazarı Edit Tasnádi

Ankara Kitap Fuarı 2005 yılından beri düzenli olarak gerçekleşmekte olan kitap şölenidir. Geleneksel olarak, Ankara Ticaret Odası Congresium salonunda düzenlenir. Etkinliğe Türkiye’nin 300’ü aşkın yayınevi ve sivil toplum kuruluşları katılır. 10 gün süren fuarda söyleşi, panel, şiir dinletileri ve çocuk aktivitelerinin de olduğu binden fazla etkinlik gerçekleşir.

TARİHLER 18 – 27 MART, 2022

ADRES Ankara / ATO Congresium Kongre ve Sergi Merkez

Detaylar: www.ankarakitapfuari.net

Macar bağımsızlık bayramı kutlu olsun!

Kaynak: picryl.com

15 Mart Macar bağımsızlık savaşının başladığı tarihtir. 1848 yılında Avusturya monarşisine karşı aralarında büyük şair Sándor Petőfi’nin de bulunduğu bir grup gencin gösterisiyle başlayan ayaklanma, bağımsızlık savaşına dönüşür.

Daha sonra savaş kaybedilse de, bağımsızlık savaşı, Macarların ulusal bilincinde asla silinmeyecek anılar bırakır.

Macarların bağımsızlık gününü içten dileklerimizle kutluyoruz.

Yüreğimde bir kaygı var

Yüreğimde bir kaygı var,

yatakta yastıklar arasında ölmek!

Melun çıyanın dişlediği

bir çiçek gibi solmak!

Bomboş, terk edilmiş bir odada

boşuna tükenmek bir mum gibi.

Böyle ölüm verme bana,

böyle ölüm verme tanrım!

Ağaç olayın yıldırımın parçaladığı!

Kasırganın kökünden çıkarıp yıktığı!

Kaya olayım, dehşetli gök gürültüsüyle

Dağdan ovaya çığ gibi düşen!

Ve tüm köle halklar

“yeter!” deyip savaşa soyunduklarında,

kızaran yüzlerle, kızıl bayraklarla,

ve dillerinde

doğudan batıya söylenen

sancaklarındaki şu kutsal türküyle;

“Özgür bir dünya için!”

Zulme karşı savaşa durduklarında,

Orada düşeyim ben,

Savaş alanında!

Orada aksın gençliğim toprağa!

Ve tebessüme duran son sözümü

çeliğin çınlaması bastırsın,

borazan sesi, topların uğultusu!

Ve cesedimin üzerinden

uçan kısraklar

Nallarıyla parçalayarak süzülsünler

dolu dizgin kazanılan zafere doğru!

Ve eğer bir gün gelirse büyük tören günü,

oradan toplasınlar dağılmış kemiklerimi

Ellerde taşınan nazlı bayraklardır,

dudaklarda yas türküsü,

şehitler ortak mezara gömülecekler

onlar senin için öldüler, ey dünya özgürlüğü!

Sándor Petőfi

Çeviri: Tarık Demirkan

16,474FansLike
639FollowersFollow