![Türkinfo](https://turkinfo.hu/wp-content/uploads/2024/05/rsz_turkinfo_15_png.png "Türkinfo - \")
İktidarın seçim ajandası: Hapis, sansür, yasak…
Sansür yasası teklifinin görüşmeleri, Mecliste hem ilginç diyaloglar hem de ses getiren protestolar altında sürdü. Bu haftanın kısa bir özetini yapalım; salı günü TBMM Genel Kurulu’nda görüşmelere yeniden başlandığında, yasaya tepki gösteren gazetecilerle birlikte siyah maskelerimizi takıp, izleyici locasında yerimizi aldık. Muhalefet milletvekilleri ise ellerinde “Sansür yasasına hayır” pankartlarıyla Genel Kurul’dalar. Yasanın görüşmelerine başlanacak ama bilin bakalım kim yok? Teklifi Meclise sunan AKP ve MHP milletvekilleri… Yoklama alınıp, Meclis çoğunluğu sağlanamayınca, görüşmeler çarşambaya ertelendi.
Kuliste konuştuğumuz AKP’liler, bu yasa teklifi için “Avrupa örneklerini aldık” diyorlar. Hangi Avrupa ülkesi olduğu konusunda çok meraklıyız, aynı soruyu TBMM Başkanı Mustafa Şentop’a yönlendirince, Macaristan’ı örnek aldıklarını belirtiyor. Macaristan’da kısa süre önce gerçekleşen seçimlerin Türkiye’deki yansımaları anımsandığında, çok manidar bir örnek!
Hemen hatırlatalım, Macaristan’daki sosyal medya yasası 2010’de yürürlüğe girmiş, girer girmez Avrupa Birliği’nin tepkisi ile karşılaşmıştı. 2021 yılında yeniden düzenlenen yasa, haber alma ve verme hakkı önünde büyük bir engel olarak eleştiriliyor. Macaristan’daki medya düzeninin yolculuğu da dikkat çekici. Zira EFJ’nin hazırladığı rapora göre, Başbakan Orban, 2010 yılında iktidara gelir gelmez, ilk iş olarak medyanın yüzde 80’inini çoğunluğu kamu bankalarından alınan kredilerle yandaş sermaye gruplarına satın aldırıyor, kamu kaynaklarını iktidar yanlısı basın yayın organlarına aktarıyor. Bunun karşılığında ülkedeki muhalif gazeteciler iktidar sahipleri tarafından “hain” denilerek kriminalize ediliyor, muhalif basın yayın organlarının habere erişimi akreditasyon uygulamaları ile engelleniyor, basın yayın organları ciddi maddi imkansızlıklarla boğuşuyor. Bu medya düzenine de sosyal medya yasası eşlik ediyor. Pek tanıdık uygulamalar değil mi?
TBMM Başkanı Şentop, Macaristan örneğini verir vermez, Macaristan Basın Sendikası Başkan Yardımcısı Lengyel László ile görüştüm. “Macar Medya Yasası tüm AB’deki medya düzenlemelerinin en kötü örneği. Bu düzenleme Avrupa’da uzun ve çok derin tartışmalara zemin oluşturdu. Genel kanı bu düzenlemenin gerçekten demokratik gazeteci ve medya düzeni dostu olmadığı yönündedir. Türkiye, ifade ve düşünce özgürlüğüne hiçbir katkısı olmayan Macar düzenlemesini izliyor” diyor. Orban Hükümetinin, her şeyi siyasi amaçlarına göre düzenlediğini ve bağımsız platformlara mümkün olduğu kadar az özgürlük tanıdığını söyleyen László’nun bize çağrısı ise şu:
“Tavsiyem, milletvekillerini Macar örneğini takip etmemeye ikna edin!”
Türkiye ve Macaristan arasında imzalanan “Askeri Çerçeve Anlaşması” ne anlama geliyor?
24 Ekim’de Ankara’da savunma bakanı Hulusi Akar ve Macar mevkidaşı Kristof Szalay-Bobrovniczky arasında imzalanan Askeri Çerçeve Anlaşması bir süredir Macar hükümetinin önemli stratejik hedeflerinden biri olarak gösterilen Orta Avrupa’da güçlü bir askeri varlığa sahip olma projesinin önemli adımlarından biri.
NATO üyeliği kapsamında Macar ordusunun modernizasyonunu sık sık vurgulayan Macaristan başbakanı Viktor Orban geçtiğimi günlerde de Macaristan’ın caydırıcı ve güçlü bir orduya ihtiyacı var” sözleriyle bu konuyu tekrar gündeme taşımıştı.
Macar savunma bakanı, Ankara’da sözleşmenin imzalanmasının ardından Macar basınına verdiği demeçte Türkiye’nin Macaristan açısından ne kadar önemli bir stratejik ortak olduğunun altını çizdi.
Kristof Szalay-Bobrovniczky Macaristan’ın 2017 yılından bu yana savunma bütçesini olağanüstü miktarlarda arttırarak tarihinin en yüksek savunma amaçlı yatırımlarının gerçekleştirildiğini ve ordunun sahip olduğu teknoloji ve teçhizatın da NATO uyumlu teknolojilerle yenilendiğini vurguladı.
Macar savunma bakanı, bu proje kapsamında iki ülke arasında gündeme gelen savunma amaçlı projeler bağlamında Türk imalatı Ejder zırhlı araçlarının sipariş edildiğini, bunların bir kısmının teslimatının tamamlandığını ve yeni siparişlerin de gündeme geldiğini belirtti.
Bir süredir Türk ve Macar taraflar arasında devam eden görüşmeler kapsamında Ukrayna’da büyük övgü alan Türk SIHA ve IHA’larının Macaristan’da ortak imalatının da görüşme gündemine alındığı yolunda haberler de yayınlanmıştı.
Macar savunma bakanı, Türkiye ve Macaristan arasındaki askeri ve savunma amaçlı işbirliğinin sadece bazı araç ve teknolojilerin satın alınmasıyla sınırlı kalmayacağının işaretlerini de verdi.
Bobrovniczky NATO üyesi iki müttefik arasında barış ve istikrarın sağlanması amacıyla Balkanlarda işbirliğinin ve de iki NATO müttefiki olarak terörizme karşı birlikte mücadelenin de gündeme geleceğini söyledi.
Bobrovniczky iki ülke silahlı kuvvetleri arasında benzer alanlarda ortak çalışmaların zaten devam etmekte olduğunun da altını çizdi. Bunlara örnek olarak da NATO doğu kanadının güçlendirilmesi amacıyla Macaristan’da oluşturulan bir NATO kuvvetine Türk Silahlı Kuvvetlerinden katılım sağlanmış olduğunu hatırlattı.
Macar savunma bakanı iki ülke arasındaki ortak askeri işbirliğinin anılarını günümüze taşıma ödevinin bir parçası olarak Türkiye’de Birinci Dünya Savaşında yaşamlarını yitiren Macaristan-Avusturya askerleri için bir anıt hazırlandığını da açıkladı.
Türkiye ve Macaristan arasında imzalar atıldı! Bakan Hulusi Akar ve Macar mevkidaşından basın açıklaması.
Milli Savunma Bakanı Akar ve Macaristan Savunma Bakanı Bobrovniczky tarafından, Türkiye ve Macaristan arasında Askeri Çerçeve Anlaşması imzalandı.Akar ve Macaristan Savunma Bakanı Kristóf Szalay-Bobrovniczky, görüşmelerin ardından ortak basın açıklaması yaptı. Akar, Ukrayna’daki gelişmelere ilişkin, bir an önce ateşkesin sağlanması ile kötüleşen insani durumun ve akan kanın durdurulmasının önemli olduğunu bildirdi.
Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, resmi davetlisi olarak Ankara’ya gelen Macaristan Savunma Bakanı Szalay-Bobrovniczky’i Milli Savunma Bakanlığı’nda askeri törenle karşıladı.
Tören mangasını ‘merhaba asker’ diyerek selamlayan Szalay-Bobrovniczky, şeref defterini imzaladı.
ASKERİ ÇERÇEVE ANLAŞMASI İMZALANDI
Baş başa görüşen Akar ve Szalay-Bobrovniczky, daha sonra heyetler arası görüşmeye başkanlık etti. Görüşmelerin ardından Bakan Akar ve Macaristan Savunma Bakanı Szalay-Bobrovniczky tarafından Türkiye ve Macaristan arasında Askeri Çerçeve Anlaşması imzalandı.
AKAR VE MACAR MEVKİDAŞINDAN ORTAK BASIN AÇIKLAMASI
Akar ve Macaristan Savunma Bakanı Kristóf Szalay-Bobrovniczky, görüşmelerin ardından ortak basın açıklaması yaptı.
Macaristan Savunma Bakanı Szalay-Bobrovniczky’i Ankara’da ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti ifade ederek sözlerine başlayan Akar, son derece verimli, samimi, başarılı görüşmeler gerçekleştirdiklerini söyledi.
“UKRAYNA’DA AKAN KANIN DURDURULMASI LAZIM”
Görüşmelerde ikili, bölgesel ve NATO ile ilgili konulara ilişkin görüş alışverişinde bulunduklarını dile getiren Akar, Türkiye’nin terörle mücadele konusundaki çalışmalarına ilişkin de bilgi verdiklerini aktardı.
Türkiye ve Macaristan’ın Avrupa-Atlantik çerçevesinde NATO’ya katkılarını da ele aldıklarını anlatan Akar, konuşmasına şu şekilde devam etti:
“Başta Ukrayna olmak üzere tüm komşularımızın toprak bütünlüğüne, egemenliğine, egemenlik haklarına saygılı olduğumuzu bir kez daha burada teyit ettik. Bir an önce ateşkesin sağlanması ve kötüleşen insani durumun ve akan kanın durdurulmasının önemini ifade ettik. Değerli dostum Szalay-Bobrovniczky da Türkiye’nin gerek tahıl koridoru ile küresel gıda krizinin çözümü gerekse esir değişimindeki katkılarından dolayı teşekkürlerini ifade ettiler.”
Kaynak: www.ahaber.com.tr
.
Macaristan’da on binlerce öğretmen eylemde
Macaristan’da öğretmenler ve öğrenciler daha yüksek ücretler, derinleşen öğretmen açığına bir çözüm ve grev hakkı için protesto yapıyorlar.
Öğretmenler ve öğrenciler de dahil olmak üzere binlerce Macar, hükümeti protesto etmek için Pazar günü Budapeşte’de yürüyüş yaparak öğretmenlere daha yüksek maaş verilmesini ve gelirleri aşındıran yükselen enflasyonun önüne geçilmesini talep etti.
Milliyetçi Başbakan Viktor Orban’ın ekonomik istikrarı koruma ve hatta hane halkı enerji faturalarında bir üst sınır koruma sözü vermesinden birkaç saat sonra, Tuna Nehri üzerindeki bir köprüden yürürken protestocular “Orban kaybolsun” ve “Öğretmen yoksa gelecek yok” gibi pankartlar taşıdı.
Ancak en geç bir dizi hükümet karşıtı protestoda katılımcılar, hükümetinin öğretmenlere yetersiz maaşlar vererek yüzüstü bıraktığını, Eylül ayında %20’yi aşan ve hala yükselmeye devam eden enflasyonun dayanılmaz hale geldiğini söyledi.
Protestolara ilk kez katılan posta taşıyıcısı Gyöngyi Bereczky, “Çocuklarım için buradayım, değişiklik olmalı” dedi. “Bu kaçak enflasyon… artık hiç tasarruf edemiyoruz, sadece fiyatlar yükselirken ikimizi bir araya getiremeyiz.”
Öğretmenler ve öğrenciler daha yüksek ücretler, derinleşen öğretmen açığına bir çözüm ve grev hakkı için protesto yapıyorlar.
Türkçe, Macaristan Parlamentosunda sesli rehber hizmetine eklenecek
Budapeşte Yunus Emre Enstitüsünün (YEE) girişimleriyle, Türkçe, Macaristan Ulusal Meclisinde sesli rehber hizmetine eklenecek.
YEE’den yapılan açıklamada, Macaristan’ın en önemli simge binalarından biri olan ve gözde turistik mekanları arasında yer alan Budapeşte’deki Parlamento binasında ilk kez Türkçe olarak sesli rehber hizmeti uygulanmaya başlayacağı belirtildi.
Türk ziyaretçilerin, Parlamentoyla yapılan iş birliği kapsamında, Türkçe sesli rehber eşliğinde Macaristan’ın gözde anıtsal binalarından Parlamento binasını daha yakından tanıma fırsatı yakalayacağı kaydedilen açıklamada, “Yapılan iş birliğiyle İngilizce, Fransızca, Almanca, Rusça, İspanyolca dillerinin yanında Türkçenin de diğer diller arasına girmesi iki ülke arasındaki dostluğun büyük bir göstergesi olacaktır. Budapeşte Yunus Emre Enstitüsü okutmanı tarafından seslendirilen rehber aralık ayında hizmete girecektir.” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, “Her yıl yaklaşık 70 bin Türk turist başta başkent Budapeşte olmak üzere Macaristan’ı ziyaret etmektedir. İki ülke arasında 2024 yılının karşılıklı Kültür Yılı olarak kutlanması kararı sonrası ziyaretçi sayısının daha da artacağı tahmin edilmektedir. Bu vesileyle Türkçe rehberin, Macar turizmine de olumlu katkı sunması düşünülmektedir. Türkçe sesli rehber sadece Türk turistlere değil, Türk dünyasından gelen ziyaretçilere de hizmet edecektir.” denildi.
Parlamento Binası
Neo-gotik tarzda olan ve yapımında 40 kilogram altın kullanılan Parlamento Binası 691 odası, 96 metre yüksekliğe ulaşan 20 kilometre uzunluğundaki merdivenleri ile Avrupa’nın ikinci büyük parlamento binası olma özelliğini taşıyor. Macar Meclisi tarafından da aktif olarak kullanılan binada aynı zamanda kraliyet mücevherleri ve tacı bulunuyor.
Kaynak: AA
Macarlar yeşil ışık yaktı, gözler şimdi Ankara’da
İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliklerine yönelik tartışmalar devam ederken Macaristan iki ülkenin üyeliklerine yeşil ışık yaktı. Macaristan’ın İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliklerini onaylamasıyla Türkiye, üyelikleri onaylamayan tek ülke olarak kalacak.
Türkiye, İsveç ve Finlandiya arasında haziran ayında NATO Madrid Zirvesi’nde imzalanan üçlü muhtıradan bu yanan iki ülkenin NATO üyeliklerine yönelik görüşmeler devam ediyor. İmza sürecinde iki ülkenin NATO üyeliklerine yeşil ışık yakmasına karşın, İsveç ve Finlandiya’yı ‘teröre’ destek vermekle suçlayan Türkiye, Macaristan ile tek onay vermeyen ülke konumunda.
Rusya’ya yönelik Avrupa yaptırımlarına karşı çıkan Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın ise NATO genişleme sürecini onaylama konusunda yavaş davranmayı tercih ettiği belirtiliyor.
Finlandiya ve İsveç’in Türkiye’yi ikna çabaları sürerken, Macaristan’dan onay süreciyle ilgili dikkat çekici bir açıklama geldi. Macar bakanlardan Gergely Gulyas, aralık ortasına kadar İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliğini onaylayacaklarını söyledi.
ÜYELİĞİN ONAYLANMASINI UMUYORUZ
Finlandiya Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto, NATO üyelik sürecinde Türkiye ile düzenli iletişim halinde olmaya devam edildiğini ve geçen hafta Mevlüt Çavuşoğlu ile görüştüğünü söyledi. Helsinki ziyaretinde Haavisto ile ortak açıklama yapan İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billstrom da, Türkiye ve Macaristan’ın, İsveç’in NATO başvurusunu en kısa zamanda onaylamasını umduklarını ifade etti. İsveçli bakan, Macaristan’daki sürecin olumlu yönde ilerlediğini ve Türkiye’de de Meclis’teki onay sürecinin kısa sürede tamamlanmasını beklediklerini söyledi.
Türk lezzetleri Macaristan’da
Macaristan Büyükelçisi Gülşen Karanis Ekşioğlu’nun ev sahipliğinde düzenlenen özel davette, ünlü şef Çiğdem Seferoğlu’nun hazırladığı Türk lezzetleri misafirlere ikram edildi.
Türk mutfağının tanıtılması amacıyla düzenlenen ‘’7 Bölge 7 Mutfak’’ projesi kapsamında Macaristan’da kurgulanan etkinlik serisinin ilki başkent Budapeşte’de, Türkiye Cumhuriyeti Macaristan Büyükelçisi Gülşen Karanis Ekşioğlu’nun ev sahipliğinde Matild Palace’da düzenlenen özel bir davetle tanıtıldı. Her ay Türkiye’den farklı şeflerin Budapeşte’de konuk edileceği serinin ilkinde ünlü şef Çiğdem Seferoğlu, Matild Cafe’de ağırladığı konuklarına, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne has tatlarla hazırladığı özel bir menü sundu. 80 kişilik özel davete üst düzey bürokratlar, çok sayıda yabancı büyükelçi, Türk ve Macar iş adamları ile basın mensupları katıldı.
Doğumunun 200. yılında Türkçe’de Sándor Petőfi
Macaristan’daki Macar-Türk Dostluk Derneği, Macaristan’ın en sevilen şairlerinden Sándor Petőfi’nin doǧumunun 200. yılını kutlamak adına Türkçe bir kitap hazırladı.
“Doğumunun 200. yılında Türkçede Sándor Petőfi” isimli kitap şairin şiirlerinden bir seçki sunarken aynı zamanda onun hayatına, şiirine, diğer şairlerle olan ilişkilerine dair metinler ve analizler içeriyor.
Kitabevi Yayınevi’nden çıkan kitabı Macar Türkolog ve çevirmen Edit Tasnádi ve Ankara Türk-Macar Dostluk Derneği’nin başkan yardımcısı ve sosyolog Dursun Ayan titiz bir şekilde yayına hazırladı. Tasnádi ve Ayan, Petőfi’nin şiirini daha anlaşılır kılmak adına analizler sunarken şairin Osmanlıca yayınlanmış eserlerinden günümüze kadar yayınlanan şiirlerinin tam listesini de veriyor. Kitabın hazır aşamasında, Petőfi’ye yanlışlıkla mal edilen bir şiirin başkasına ait olduğu da tespit edilmiş. Ayrıca Petőfi’nin 15 Mart 1848 tarihli anı defterinden bir bölüm; Petőfi ile büyük Macar ozan János Arany’ın dostluğuna ait mektup ve şiirleri; Petőfi ile general Jozef Bem (Murad Paşa) ilişkisi gibi konulara da yer verildi.
Merkezimiz ve Macar-Türk Dostluk Derneǧi, kitabın tanıtımı için Edit Tasnádi ve Dursun Ayan’ın da katılımıyla Ankara, Kütahya, İstanbul ve Tekirdağ’da bir dizi etkinlik gerçekleştirdik. Bu etkinliklerden İstanbul’da gerçekleşenin kaydını paylaşıyoruz.
Kaynak: Liszt Enstitüsü Macar Kültür Merkezi