2026. Haziran 13.
Türkinfo Blog Oldal 124

Türkiye – Macaristan Büyükelçi’den Anılar

9. Cumhurbaşkanı Demirel’in 1997 yılında Budapeşte’de Gül Baba Türbesi’ni ziyaretinden, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2018 yılındaki ziyaretine kadar geçen 20 yıllık sürede Türkiye ile Macaristan arasındaki dostluk ilişkileri süratle gelişti, tüm dünyaya örnek olacak bir seviyeye ulaştı.

Bu güçlü dostluk ilişkilerine mütevazı bir katkı oluşturur düşüncesiyle, Budapeşte Büyükelçiliğim döneminde yaşadığım ilginç olayları, zaman zaman karalayıp bir kenara koymuştum. Şimdi bu anılarımı yayımlamanın vakti geldi kanısındayım. Anılarımın daha iyi değerlendirilebilmesi için, Türk-Macar ilişkilerinin tarihi geçmişiyle ilgili birkaç derlemeyi de ilave etmemin yararlı olacağını düşündüm. Okuyucuların ve özellikle genç meslektaşlarımın ilgiyle karşılayacaklarını umarım.

-Ender Arat

(Tanıtım Bülteninden)

  • Kitap Adı Türkiye – Macaristan Büyükelçi’den Anılar
  • Yazar Ender Arat
  • Yayınevi Luna Yayınları
  • Dil Türkçe

Kaynak

İMZA GÜNÜ

19 Ocak 2023 Perşembe

Ankara

Macaristan, Kosova’nın olası AB üyeliğine karşı oy kullanacağını açıkladı

Macaristan, Sırbistan’a desteğini bir kere daha göstererek Kosova’nın Avrupa Birliği’ne üyeliğinin oylanması halinde hayır oyu kullanacağını açıkladı.

Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, Kosova’nın Avrupa’nın çeşitli kuruluşlarına vaktinden önce kabul edilmesinin Sırbistan ve Kosova arasındaki uzlaşma arayışlarına zarar vereceğini söyledi.

Bakanın bu açıklamaları iki ülke arasındaki gerilimin ABD ve AB’nin arabuluculuğunda geçici olarak dindirilmesinden bir hafta sonra geldi.

Szijjártó Péter Facebook sayfası

Devamı

Macaristan’da enflasyon yine rekor kırdı

Aralık ayı rakamlarına göre enflasyon Macaristan’da son 26 yılın en yüksek oranına ulaşarak yıllık % 24,5 oldu.

Enflasyon artışında daha önceki aylarda olduğu gibi % 44,8 ile gıda sektörü, ve % 55,5 ile elektrik, gaz ve su gibi hane giderleri başı çekti.

Böylece Avrupa Birliği içinde Macaristan enflasyonun en yüksek olduğu ülke haline geldi.

Avrupa’da para birimi olarak Euro’nun kullanıldığı ülkelerde ortalama enflasyon % 9,2.

Bazı Avrupa ülkelerinde enflasyon oranları da şöyle: Almanya: % 9,6, Fransa: % 6,7, İtalya: % 12,4, Slovakya: % 15, Slovenya; % 10,8, Avusturya: % 10,5.  

Küresel enerji krizi ve Macaristan’a yansımaları

Dış politika eksenine ulus odaklı çıkarları koyması ve Rusya ile giderek yakınlaşması sonucu AB ile iplerin gittikçe gerilmesine sebebiyet veren Macaristan, enerji krizini diğer Avrupa ülkelerinden bir nebze daha hafif atlatacağının sinyallerini verdi.

Bugünlerde tanık olduğumuz tarihin ilk küresel enerji krizi 1970’lerdeki Petrol krizini akıllara getirse de şimdiki kriz jeopolitik yönlerden çok boyutlu olması itibariyle 1970’lerden oldukça farklı bir tablo çiziyor.

Ukrayna Savaşını takiben Avrupa-Rusya enerji ilişkilerindeki kırılmalar krizin temel nedeni olsa da unutmamak gerekir ki geçtiğimiz yıl COVID-19 sonrası enerji piyasalarındaki arz-talep dengesizliği sebebiyle Avrupa, Ukrayna savaşını zaten hâlihazırda olumsuz enerji piyasası koşullarında karşılamıştı.

Avrupa için Ukrayna Savaşı bir değerler ve çıkarlar çatışmasına dönüşmüş hâlde iken Rusya ile olan yakın ilişkileri ve Rusya’ya yönelik yaptırımlara karşı eleştirel tutumu nedeniyle, Macaristan, çoğu zaman AB içinde bir Truva atı olarak nitelendirilmekte.[1] Mayıs ayında Ukrayna savaşı sebebiyle ilan ettiği OHAL durumunu bu kez de enerji kesintisi tehdidi sebebiyle yineleyen Başbakan Orbán, verdiği demeçlerde enerji krizi ve yüksek enflasyonun sebebini Ukrayna Savaşı’nın yanı sıra AB’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarıyla da ilişkilendirmekte. Aynı zamanda yaptırımları iki ülke arasındaki barış müzakerelerinin de önünde bir engel olarak lanse etmekte.

Bu sebeple geçtiğimiz aylarda Orbán ile AB arasında pek çok restleşme yaşandı. Orbán’ın en sert ifadelerinden bir tanesi ise ‘Rusya Avrupa’ya diz çöktürdü’[2] şeklindeki çıkışıydı. Böyle sert restleşmelerin had safhada olduğu gergin bağlamda, AB, Macaristan ile ilgili hukukun üstünlüğü konusundaki uzun süredir süregelen endişeleri sebebiyle Macaristan’a sağlanacak Birlik fonlarının 6,3 milyar Euroluk kısmını askıya almaya karar verdi.[3]

Devamı

AB ile Orban 2023’te barışır mı?

Macaristan uzun zamandır tarihinin en kötü ekonomik krizini yaşıyor. Dış politikada izole olmuş durumda. Orban ne kadar dayanır? DW, Macar uzmanlara 2023 yılına ilişkin tahminlerini sordu.

Macaristan Başbakanı Victor Orban, bugüne dek gerek iç, gerek dış politikada, gerek ekonomik gerekse sosyal alanda, iktidarını tehdit eden pek çok krizi atlattı. Ancak şimdi on üç yıllık iktidarı boyunca karşılaştığı en büyük zorlukla karşı karşıya. Dolayısıyla 2023, adı Avrupa’da illiberalizmin yükselişiyle birlikte anılan siyasetçi için belirleyici bir yıl olabilir.

Macaristan, 2008/2009 yıllarındaki küresel mali krizin etkisiyle iflasın eşiğine gelmesinden bu yana en kötü ekonomik kriz ile boğuşuyor. Ulusal para birimi forint son aylarda büyük değer kayıplarına uğradı. Yüzde 20’yi aşan enflasyon ülkede giderek daha fazla insanı yoksulluğa sürüklüyor. Gıda ve akaryakıt fiyatlarına getirilen sınırlamalar beklenen etkiyi göstermedi ve reel sosyalizmin sona ermesinden bu yana ilk kez tedarik sıkıntısı baş gösterdi.

Sosyo-ekonomik alanlarda yaşanan bu zorluklara ilaveten AB, hukukun üstünlüğü ilkesinin uygulanmasında yaşanan sıkıntılar nedeniyle Macaristan’a ayrılan milyarlarca euroluk fonunun büyük bir kısmını kesti. Ayrıca Brüksel’den yapılacak tüm ödemelerin tamamen iptal edilmesine kadar varan daha ağır yaptırımların da yolda olduğu mesajı verildi.

Tüm bunların yanında Orban hükümeti, Rusya yanlısı tutumunu sürdürmesi nedeniyle dış politika da Avrupa’da her zamankinden daha fazla izole edilmiş durumda.

Macaristan, Rusya’ya yönelik yaptırımları reddeden tek AB ülkesi. Ukrayna’ya kendi toprakları üzerinden silah sevkiyatını da yasakladı. Kiev’e yapılan milyarlarca euroluk AB yardımına ise gönülsüz onay oy verdi.

Orban bu tutumuyla AB içinde yalnızlaştı.

Devamı

Macaristan biriminin yüzde 49’unu 1,66 milyar euroya sattı

Macaristan Ekonomik Kalkınma Bakanı Marton Nagy, Corvinus Zrt.’nin, Macar devleti adına, Vodafone Macaristan biriminin yüzde 49’unu satın aldığını bildirdi. Nagy, 660 milyar Macar forinti (yaklaşık 1,66 milyar euro) değerindeki anlaşma ile şirkette Antenna Hungaria Zrt.’nin yüzde 51, Corvinus Zrt.’nin ise yüzde 49 hak sahibi olacağını kaydetti.

https://www.dunya.com/dunya/macaristan-biriminin-yuzde-49unu-166-milyar-euroya-satti-haberi-681490

Macar üniversiteleri Erasmus programlarından çıkarılıyor

Macar basınında yayınlanan haberlere göre Avrupa Birliği 21 Macar Üniversitesinin Erasmus+ programından çıkarılmasına karar verdi.

Buna göre bundan böyle söz konusu üniversite öğrencileri Erasmus burslarından yararlanamayacak ve bu üniversitelere AB Erasmus programlarını finanse eden AB kurumları tarafından farklı programlar için de herhangi bir mali destek verilmeyecek.

Avrupa Birliği bu ağır karara gerekçe olarak söz konusu Macar Üniversitelerinin geçtiğimiz yıllarda vakıf üniversitesi haline getirilmelerinin ve söz konusu vakıflara yönetici olarak da iktidardaki Fidesz partisine bağlı politikacıların atanmış olmasını gösteriyor.

Karar, faaliyetlerinin takip edilmesi konusunda şeffaflıklarını yitiren vakıf statüsündeki üniversitelerin, mali kaynakların yolsuzluklara kullanılması konusunda tereddütler oluşturduğunu da vurguluyor.

Karar şimdiye dek verilen ya da verilmesi kararı alınan Erasmus burslarını kapsamıyor.

Ancak 2024 yılının Şubat ayından itibaren Macaristan’daki bu üniversitelerden kimse Erasmus bursuyla yurt dışına gidemeyecek.

Macaristan’ın en ünlü üniversiteleri olan Budapeşte Corvinus ve Semmelweis gibi çok önemli üniversiteleri de içeren ihraç kararı on binlerce Macar üniversite öğrencisi için dünyayı ve diğer ülkelerin üniversite yaşamını tanımalarında çok önemli bir engel teşkil edecek.

Macar hükümeti ve Avrupa Birliği arasındaki sorunların çözümü faaliyetlerinde aktif olan yöresel kalkınma bakanı Tibor Navracsics AB’nin kararının gerisinde bir yanlış anlamanın olduğunu umduğunu söyledi.

Ünlü ELTE üniversitesi Hukuk Fakültesi yetkililerinden Janos Fazekas ise bu kararın Macaristan yüksek öğrenimine atılan bir atom bombasıyla eşdeğer yıkıma neden olacağını vurguladı. Uzmanlara göre eğer bu kararın uygulanması Macar üniversitelerini 20-30 yıl geriye atabilir.

TRILLION – The Chain

16,474FansLike
639FollowersFollow