Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Macaristan Başbakanı Victor Orban’ın davetiyle Ağustos ayından sonra bir kez daha Budapeşte’de. AB ile ilişkileri sorunlu olan Türkiye ve Macaristan, bugün imzalayacakları bir belgeyle ilişkilerini stratejik ortaklıktan genişletilmiş stratejik ortaklık düzeyine çıkaracaklar.

Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, Erdoğan’ın Macaristan ziyareti sırasında Türkiye-Macaristan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin altıncı toplantısının yapılacağı ve Türkiye-Macaristan Kültür Yılı’nın açılış töreninin gerçekleştirileceği açıklandı.

Ziyaret aynı zamanda Türkiye-Macaristan Dostluk Anlaşması’nın 100’üncü yılına denk gelmesi açısından sembolik önemde görülüyor. Erdoğan, 20 Ağustos’ta da Budapeşte’yi ziyaret etmiş ve Macaristan’ın en önemli resmi bayramı kutlamalarına katılmıştı. İki lider, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) zirvelerinde de sık sık bir araya geliyorlar.

Diplomatik kaynakların verdiği bilgiye göre, Erdoğan ve Orban iki ülke ilişkilerini “genişletilmiş stratejik ortaklık” seviyesine çıkarmayı amaçlayan yeni bir bildiriye imza atacaklar. Bu imzayla iki ülke arasındaki ilişkilerin hem ikili ilişkiler açısından hem de enerji, güvenlik ve bölgesel ortaklıklar açısından önemli olacağı kaydediliyor.

Ziyaret kapsamında yapılacak stratejik işbirliği konsey toplantısında özellikle ekonomi, ticaret, savunma sanayisi, kültür ve enerji alanlarında işbirliğine odaklanılması ve çeşitli alanlarda 16 belgenin imzalanması bekleniyor.

Macaristan için Türkiye kilit ülke

Diplomatik kaynaklara göre, TDT’ye gözlemci üyeliği bulunan Macaristan, dış politikasını çeşitlendirmek ve doğuya açılım politikası kapsamında Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmek istiyor.

TDT içindeki rolü ve Doğu-Batı arasındaki bağlantı sağlıyor olması Türkiye’yi Macaristan açısından kilit bir role taşıyor.

Bu kapsamda, Türkiye’nin enerji nakil hatları aracılığıyla Rusya, Azerbaycan ve Orta Asya doğalgaz kaynaklarını Avrupa’ya taşıyor olması Macaristan’ın enerji güvenliği konusundaki önemini daha da artırıyor.

Türkiye de Macaristan ve hat üzerindeki diğer Balkan ve Avrupa ülkelerinin gaz tedariki açısından enerji dağıtım merkezi olması politikasını sürdürmeye devam ediyor.

Macaristan’ın doğal gazının yüzde 50’si Rusya ile Türkiye arasında Karadeniz’in altından geçen Türk Akımı boru hattı üzerinden geçiyor. Buna ek olarak Azerbaycan’dan aldığı doğal gaz da Türkiye üzerinden naklediliyor.

Tartışmalı AB zirvesi sonrası temas

Erdoğan ve Orban’ın Budapeşte görüşmesi, 14-15 Aralık günlerinde yapılan tartışmalı AB zirvesi sonrasına rastlaması açısından zamanlama olarak da dikkat çekiyor.

AB içerisinde 26 ülkenin üzerinde uzlaştığı birçok konuya muhalif kalan Orban, Ukrayna ile tam üyelik müzakerelerinin başlamasına “toplantı salonunda fiziken bulunmayarak” yeşil ışık yakmış ama 50 milyar euro’luk yardımı bloke etmişti.

Erdoğan ve Orban arasında yapılacak görüşmelerde, Türkiye-AB ilişkilerinin de gündemde olması öngörülüyor.

AB liderleri, son zirvede Türkiye ile ilişkilerin geleceğini belirleyecek bir raporu konuşmayı erteleme kararı almışlar ve bu da Ankara’nın tepkisine neden olmuştu.

İsveç’in NATO üyeliğini bekleten iki ülke

Türkiye ve Macaristan’ı birleştiren diğer bir unsur ise her iki ülkenin İsveç’in NATO’ya katılımını sağlayacak katılım protokollerini henüz onaylamamış olmaları. Erdoğan ve Orban’ın bu konuda da değerlendirme yapmaları bekleniyor.

Macaristan daha önce yaptığı açıklamalarda Türkiye’nin onay sürecine paralel adım atabileceği mesajını vermişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, katılım protokolünü TBMM’ye Ekim ayı sonunda sevk etmişti. Protokol, Dışişleri Komisyonu’ndan onay aldıktan sonra Genel Kurula gelecek.

Türkiye, ABD ile yaptığı temaslarda satın almak istediği F-16 savaş uçaklarına ilişkin sürecin başlatılmasına eş zamanlı olarak adım atacağını kaydetmişti.

BBC

Macaristan, Avrupa Birliği (AB) liderlerinin Ukrayna’yla üyelik müzakerelerinin başlatılması için anlaşmalarından saatler sonra Kiev’e yönelik 50 milyar euroluk AB yardım fonunu bloke etti.

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Brüksel’deki AB zrivesinin ilk günü sonrası sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Gece mesaisinin özeti: Ukrayna’ya ekstra paraya veto” ifadelerini kullandı.

AB liderleri, Ukrayna’ya yardım görüşmelerinin 2024 başlarında yeniden başlayacağını söyledi.

Ukrayna’nın, Rusya ile sürdürdüğü savaşta AB ve ABD fonları Kiev yönetimi için kritik öneme sahip.

Maddi yardımın engellendiğini, AB liderlerinin Ukrayna ve Moldova ile üyelik müzakerelerini başlatma ve Gürcistan’a adaylık statüsü verme kararından kısa süre sonra Orban duyurdu.

Macaristan uzun süredir Ukrayna’nın üyeliğine karşı çıkıyordu ancak bunu veto etmedi.

Orban’ın maddi yardımı veto etme kararını yorumlayan Hollanda Başbakanı Mark Rutte, “Hala biraz zamanımız var, Ukrayna’nın parası önümüzdeki birkaç hafta içinde bitmeyecek” dedi.

Macaristan dışında 26 ülkeyle anlaşmaya vardıklarını belirten Rutte, “Viktor Orban, Macaristan, henüz bunu yapamadı. Önümüzdeki yılın başlarında bir anlaşma yapabileceğimizden oldukça eminim. Ocak ayının sonlarını düşünüyoruz” diye konuştu.

Ukrayna ABD’nin 61 milyar dolarlık savunma yardımı paketinin de onaylamasını istiyor. Ama Washington’da Demokrat ve Cumhuriyetçi senatörler arasındaki büyük anlaşmazlıklar nedeniyle bu karar da erteleniyor.

Öte yandan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin AB’yle üyelik müzakerelerine başlanması kararını ülkesi ve Avrupa için “zafer” olarak niteledi.

Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, AB’ye katılım yolunu Ukrayna ile paylaşmanın bir onur olduğunu söyledi. “Ukrayna’nın Rusya’nın acımasız işgaline karşı cesur direnişi olmasaydı bugün burada olamazdık” dedi.

AB’yle tam üyelk müzakereleri yıllar alabiliyor, dolayısıyla birliğin son kararı Ukrayna’nın üyeliğinin garanti olduğu anlamına gelmiyor.